Department of Soil Science and Land Reclamation. Poznan University of Life Sciences, Wojska Polskiego 28, 60-637 Poznań, Poland,
Data publikacji: 01-01-2016
J. Ecol. Eng. 2016; 17(1):69–76
The paper presents the results of a study on differentiation of the morphological structure of soil and selected physical and chemical properties of soils in toposequence of the Opalenica Plain. The study was conducted in a 1200 m long transect running through a typical soil toposequence for the Polish Lowland, and therefore the results presented in this study can be extrapolated to similar geomorphological conditions of the area. On the basis of pedological cross-section, the following soil units were distinguished: PWspgl – Albic Luvisols (Arenic) with glossic properties, PAt – Albic Glossic Retisols (Loamic), PAsp – Albic Glossic Retisols (Aric, Arenic), PAspgg – Albic Glossic Retisols (Aric, Arenic, Oxyaquic), PWsggl – Albic Luvisols (Aric, Arenic, Stagnic) with glossic properties, PWgggl – Albic Luvisols (Aric, Loamic, Stagnic) with glossic properties, CZgg – Mollic Reductigleyic Eutric Gleysols (Aric, Loamic), CFt – Fluvic Phaeozems (Aric, Arenic). Each of these units has its own specific position in toposequence but the occurrence of Fluvic Phaeozems (Aric, Arenic) are associated with geogenetic processes of Mogilnica river. In this work, using a multiple regression analysis a statistically significant relationships between the position of the soils in relief and the terrain slopes and the organic carbon content in Ap horizon, the cation exchangeable capacity, the sum of exchangeable bases and the pH were obtained. Systematic variability of most soil properties of Ap horizon have shown two distances of spatial variation. The first concerns the systematic changes in shorter distance (from 132 to 344 m) and can be associated with differences in soil properties between separate soil units. The second distance of spatial correlation ranges from 431 m to 792 m, which testify to the fact that quantitative changes in the properties of soils are realized gradually and distinctly, together with the differentiation of the slope, over several separate cartographic units.
Blake G.R., Hartge K.H. 1986. Bulk density. In: R.A. Klute (Ed.) Method of soil analysis. P. 1. Physical and mineralogical methods. Agronomy Monograph 9. ASA-SSSA, Madison, 363–375.
Buol S.W., Hole F.D., McCracken R.J., Southard R.J. 1997. Soil genesis and classification. Inowa State Univ. Press, Ames.
Głazowska M.A. 1981. Gleby kuli ziemskiej. PWN, Warszawa.
Golden Software 2002. Surfer version 8.01. Surface Mapping System. Colorado.
Hall G.F. 1983. Pedology and geomorphology. In: L.P. Wilding, N.E. Smeck, G.F. (Eds.) Pedogenesis and Soil Taxonomy. I. concept and interaction. Hall. Developments in Soil Science 11 A. Elsevier. Amsterdam, 117–140.
Kociałkowski W.Z., Ratajczak M. 1984. Uproszczona metoda oznaczania kationów wymiennych i kationowej pojemności wymiennej gleby według Meliha. Rocz. AR Pozn. 146, Roln. 27, 105–116.
Komisarek J. 2000. Kształtowanie się właściwości gleb płowych i czarnych ziem oraz chemizmu wód gruntowych w katenie falistej Pojezierza Poznańskiego. Rocz. AR Pozn. Rozp. Nauk. 307.
Krygowski B. 1953. Mapa geomorfologiczna Niziny Wielkopolskiej. Red. B. Krygowski.
Krygowski B. 1961. Geografia fizyczna Niziny Wielkopolskiej. Cz. 1. Geomorfologia. Kom. Fizjogr. PTPN, Poznań.
Marcinek J. Kaźmierowski C. Komisarek J. 1998. Rozmieszczenie gleb i zróżnicowanie ich właściwości w katenie falistej moreny dennej Pojezierza Poznańskiego. Zesz. Prob. Post. Nauk Roln. 460, 53–73.
Marcinek J., Komisarek J. 1991. Rozmieszczenie materii organicznej w układach katenalnych gleb Wielkopolski. Rocz. AR Pozn. 224, Mel. 5, 65–81.
Marcinek J., Komisarek J. 2000. Wpływ naturalnych warunków drenażu gleb na ich reżim wodny. Rocz. AR Pozn. 317, Roln. 56, 79–88.
Marcinek J., Komisarek J., Kaźmierowski C. 1994a. Dynamika składników rozpuszczonych w wodach gruntowych uprawnych gleb płowych i czarnych ziem. Rocz. AR Pozn. 268, Melior. Inż. Środ. 15, cz. 1, 69–82.
Marcinek J., Komisarek J., Spychalski M. 1990.Gleby środkowej Wielkopolski. W: L. Ryszkowski., J. Marcinek, A. Kędziora (Red.) Obieg wody i bariery biogeochemiczne w krajobrazie rolniczym. Wyd. UAM, Poznań 141–147.
Marcinek J., Spychalski M., Komisarek J. 1994b. Dynamika wody glebowej w glebach autogenicznych i semihydrogenicznych w układzie toposekwencyjnym moreny dennej Pojezierza Poznańskiego. Rocz. AR Pozn. 268, Mel. Inż. Środ. 15, cz. I, 131–145.
Marcinek J., Wiślańska A. 1984. Asocjacje czarnych ziem i gleb płowych falistej moreny dennej Równiny Kościańskiej. Rocz. AR Pozn. 149, 65–81.
Milne G. 1936. Normal erosion as a factor in soil profile development. Nature, 138, 548–549.
Nelson D. W., Sommes L.E. 1982. Total carbon, and organic matter. In: A.L. Page (Ed.) Methods of soil analysis. P. 2. Chemical and microbiological properties. Red. Agronomy Monograph 9. ASA-SSSA, Madison, 539–580.
Pannatier Y. 1996. VARIOWIN: Software for Spatial Data Analysis in 2D. Springer Verlag, 91 p.
PN-R-04032. 1998. Gleby i utwory mineralne. Pobierania próbek i oznaczanie składu granulometrycznego. Polski Komitet Normalizacyjny, Warszawa.
Soil survey laboratory methods manual. 1992. Soil Survey Laboratory Staff. Soil Survey Investigation Report 42. v. 2,0. USDA.
Soil survey laboratory methods manual. 1996. Soil Survey Laboratory Staff. Soil Survey Investigation Report 42. v. 3,0. USDA.
Soil survey manual. 1993. Soil Survey Staff. U.S. Dep. Agric. Handb. 19.U.S Govt. Print. Off. Washington, DC.
Spychalski M. 1998. Gospodarka wodna wybranych gleb uprawnych Pojezierzy Poznańskiego i Leszczyńskiego. Rocz. AR Pozn. Rozpr. Nauk. 284.
Starkel L. 1987. Przeglądowa mapa geomorfologiczna Polski (1:500 000). Inst. Geogr. Przest. Zagosp. PAN. Warszawa.
Systematyka Gleb Polski, 2011. Roczniki Gleboznawcze – Soil Science Annual, 62(3), 1–193.
Szafrański Cz. 1993. Gospodarka wodna gleb terenów bogato urzeźbionych i potrzeby ich melioracji. Rocz. AR Pozn. Rozpr. Nauk. 244.
Warrick A.W., Myers D.E., Nielsen D.R. 1986. Geostatistical methods applied to soil science. In: R.A. Klute (Ed.) Method of soil analysis. P. 1. Physical and mineralogical methods. Agronomy Monograph 9. ASA-SSSA, Madison, 53–82.
Wilding L.P., Drees L.R. 1983. Spatial variability and pedology. In: L.P. Wilding, N.E. Smeck, G.F. Hall (Eds.) Pedogenesis and soil taxomomy. I. Concept and interaction. Development in Soil Science 11 A. Elsevier, Amsterdam: 83–116.